Podejście Państwa do innowacji przechodzi obecnie fundamentalną zmianę – z roli jedynie regulatora czy dysponenta grantów, administracja publiczna coraz aktywniej wchodzi w rolę inteligentnego klienta. Koncepcja GovTech opiera się na założeniu, że sektor publiczny może stymulować rynek nowoczesnych technologii poprzez zamawianie rozwiązań, które jeszcze nie istnieją, zamiast kupowania gotowych produktów „z półki”. Kluczowym narzędziem tej transformacji stały się zamówienia przedkomercyjne (PCP), które pozwalają instytucjom publicznym zlecać prace badawczo-rozwojowe nakierowane na rozwiązanie konkretnych problemów społecznych czy organizacyjnych.
W ramach tej strategii, podmioty takie jak Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) dysponują obecnie budżetami rzędu setek milionów złotych na projekty wspierające transformację gospodarki w duchu Europejskiego Zielonego Ładu. Administracja nie szuka już po prostu dostawcy oprogramowania, ale partnera do stworzenia prototypu, który odpowie na unikalne wyzwania w takich obszarach jak:
- Energetyka i budownictwo: Tworzenie systemów zarządzania energią w budynkach użyteczności publicznej.
- Rolnictwo 4.0: Nowoczesne systemy monitoringu i wsparcia produkcji żywności.
- Dostępność: Technologie ułatwiające życie osobom ze szczególnymi potrzebami w kontakcie z urzędem.
Równolegle trwa proces porządkowania struktur odpowiedzialnych za cyfryzację. Mimo przekształceń organizacyjnych w instytucjach centralnych, trend „innowacji ciągnionej” (demand-side innovation) pozostaje silny. Samorządy coraz częściej korzystają z dedykowanych grantów na wdrażanie rozwiązań z obszaru smart city, a niemal połowa urzędników wdrożyła już do swojej codziennej pracy narzędzia oparte na generatywnej sztucznej inteligencji, co wymusza nowe standardy w zamówieniach publicznych dotyczących bezpieczeństwa danych i etyki AI.
„Państwo jako 'pierwszy klient’ dla startupów to najsilniejszy impuls rozwojowy, jaki może otrzymać rodzimy sektor wysokich technologii.”
Dla przedsiębiorców i naukowców oznacza to zmianę reguł gry: zamówienia publiczne przestają być kojarzone wyłącznie z najniższą ceną, a zaczynają premiować innowacyjność i skuteczność w rozwiązywaniu realnych wyzwań badawczych. W ten sposób sektor publiczny staje się realnym poligonem doświadczalnym dla technologii Deep Tech, umożliwiając ich walidację w pełnej skali przed wejściem na rynki globalne.
