1. FENG w pełnym biegu – czas pierwszych rozliczeń
W połowie 2024 roku program FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) nie jest już nowością, lecz codziennością działów B+R.
- Ścieżka SMART: Pierwsze konsorcja, które otrzymały dofinansowanie w ubiegłorocznych naborach, są już po fazie zakupów aparatury i rozpoczynają twarde prace badawcze.
- Nacisk na wdrożenie: Instytucje finansujące (PARP, NCBR) kładą teraz gigantyczny nacisk nie tylko na same badania, ale na realną komercjalizację. W czerwcu 2024 sukcesem nie jest już „napisanie wniosku”, ale wykazanie postępu w osiąganiu kolejnych poziomów TRL zgodnie z harmonogramem.
2. Generatywne AI przechodzi test rzeczywistości
O ile rok wcześniej AI budziło głównie ekscytację (lub lęk), w czerwcu 2024 firmy skupiają się na użytkowym wdrożeniu.
- AI Act: Jesteśmy w momencie, gdy unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji (AI Act) staje się faktem prawnym. Firmy muszą teraz audytować swoje rozwiązania pod kątem bezpieczeństwa i etyki, co staje się nowym obszarem usług doradczych i badawczych.
- Koniec „hype’u”, początek optymalizacji: Przemysł przestał pytać „co to jest ChatGPT”, a zaczął wdrażać własne, zamknięte modele językowe (LLM) przeszkolone na wewnętrznych danych firmowych do zarządzania wiedzą i automatyzacji wsparcia technicznego.
3. KIS 2.0 – Nowa lista inteligentnych specjalizacji
Lista Krajowych Inteligentnych Specjalizacji została zaktualizowana, aby lepiej odpowiadać na wyzwania geopolityczne.
- Bezpieczeństwo i Odporność: Do priorytetów dopisano technologie podwójnego zastosowania (Dual-Use), czyli takie, które mogą służyć zarówno cywilom, jak i sektorowi obronnemu.
- Surowce krytyczne: W czerwcu 2024 badania nad odzyskiem litu, kobaltu czy pierwiastków ziem rzadkich (recycling baterii) są najwyżej punktowane w konkursach dotacyjnych ze względu na dążenie UE do niezależności surowcowej.
4. Transformacja energetyczna: Wodór wychodzi z laboratoriów
Wodorowa rewolucja w Polsce nabrała tempa dzięki powstawaniu kolejnych Dolin Wodorowych.
- Projekty IPCEI: Polskie firmy biorą udział w dużych, ogólnoeuropejskich projektach wodorowych, które w połowie 2024 roku przechodzą z fazy projektowej do budowy pierwszych instalacji demonstracyjnych (TRL 7-8).
- Magazynowanie energii: Kluczowym tematem badawczym stało się nie tylko wytwarzanie zielonego wodoru, ale jego efektywne magazynowanie w kawernach solnych oraz wykorzystanie w transporcie ciężkim i kolejowym.
5. ESG jako twardy wskaźnik innowacji
To już nie jest tylko dobrowolne raportowanie. W czerwcu 2024 dyrektywa CSRD zmusza duże spółki do bardzo precyzyjnego wykazywania wpływu na środowisko.
- Innowacje wymuszone raportowaniem: Firmy zlecają jednostkom naukowym badania nad obniżeniem śladu węglowego produktów, ponieważ bez tego tracą dostęp do tańszego finansowania bankowego. Ekoprojektowanie stało się standardem w inżynierii materiałowej.
